فاطمه ربانی – در حالی که تبوتاب «هوشمندسازی معادن» در فضای سیاستگذاریهای کلان وزارت صمت بالا گرفته، «سهیل پروازی»، دبیر کمیسیون دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق بازرگانی مشهد، در واکنشی صریح، از رویکرد فعلی دولت در این حوزه انتقاد کرد.
پروازی با اشاره به اینکه دیجیتالیسازی یک «لایه تحولآفرین» است و نه صرفاً ابزاری برای پایش، تأکید کرد: «متأسفانه نخستین تصویری که از طرح هوشمندسازی معادن به بخش خصوصی مخابره شده، بیش از آنکه بر محور خلق ارزش و ارتقای بهرهوری باشد، بر محور شفافیت نظارتی و انتفاع حاکمیتی است.»
وی این رویکرد را پاشنه آشیل تحول دیجیتال در بخش معدن دانست و افزود: «اگرچه حکمرانی هوشمند و صیانت از حقوق عمومی اولویت قابل دفاعی است، اما دولت نباید با اولویت دادن به ابزارهای نظارتی، حق تقدمِ «ارزشافزوده» را نادیده بگیرد. بخش خصوصی در ایران، شفافیت مالیِ حداکثری با دولت را لزوماً به مثابه یک فرصت نمیبیند؛ بنابراین، وقتی هوشمندسازی صرفاً به ابزاری برای افزایش هزینههای آشکار و پنهانِ نظارتی تبدیل شود، مقاومتِ معدنکاران برای ورود به این عرصه کاملاً منطقی است.»
دبیر کمیسیون دانشبنیان اتاق مشهد با تأکید بر لزوم تغییر «زبان گفتوگو» میان صنعت و دولت گفت: «فناوری تنها زمانی مقبولیت اجتماعی و صنعتی پیدا میکند که در گام نخست، گرهای از هزینههای عملیاتی بگشاید، ایمنی را بالا ببرد و سودآوری را لمسکردنی کند. اگر دولت میخواهد طرح هوشمندسازی معادن شکست نخورد، باید اولویت را از «نظارت هوشمند» به «حل مسئله اقتصادی» تغییر دهد.»
پروازی در پایان خاطرنشان کرد: «مأموریت اکوسیستم فناوری و کمیسیون دانشبنیان، ایجاد زبان مشترک میان صنایع معدنی و شرکتهای فناور است. معادنی که امروز برای تولید و مدیریت دادههای خود برنامهریزی نکنند، در آیندهای نزدیک، مزیت رقابتی خود را در زنجیره ارزش جهانی از دست خواهند داد؛ اما این تحول نباید از پشت میزهای نظارتی دولت، بلکه باید در متنِ واقعیِ چالشهای معادن آغاز شود.»
